سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

606

تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى)

القدرة فى الوجود فقط وجوب لا قدرة . ترجمه : جواب مرحوم مصنّف از استدلال قائلين به كفّ مرحوم مصنّف در مقام جواب از استدلال مزبور مىفرماين : قبول نداريم كه ترك و عدم فعل امر غير مقدورى باشد زيرا نسبت قدرت به دو طرف وجود و عدم يكسان مىباشد ازاين‌رو اگر نفى فعل مقدور نباشد الزاما ايجادش نيز نبايد در قدرت مكلّف قرار گيرد چه آنكه تأثير صفت قدرت در وجود به تنهائى نامش وجوب است نه قدرت . تفصيل حاصل جواب مرحوم مصنّف اينست كه : اگر عدم فعل يعنى ترك امر غير مقدورى باشد لازمه‌اش اينست كه ايجاد آن نيز نبايد در قدرت مكلّف قرار گيرد زيرا قدرت نسبت به دو طرف وجود و عدم به يكسان تعلّق مىگيرد به اين معنا كه اساسا اطلاق قدرت در جائى صحيح است كه شخص هم بر فعل و هم بر ترك متمكّن باشد فلذا اگر تنها وجود مورد فعل مكلّف بوده بدون ترك از آن به وجوب تعبير كرده و در صورتى كه صرفا ترك و عدم فعل متعلّق قرار گيرد به آن امتناع گويند بنابراين چطور مىتوان ايجاد فعل را امر مقدورى دانسته ولى عدم و ترك آن را غير مقدور تلقّى نمود . قوله : من انّه غير مقدور : ضمير در « انّه » به عدم فعل راجع است . قوله : لم يكن ايجاده مقدورا : ضمير در « ايجاده » به فعل عود مىكند . قوله : تأثير صفة القدرة فى الوجود فقط وجوب : يعنى اگر صفت قدرت